یکی از نظریات قدیمی ارد بزرگ " قوانین پیش بینی ماندگاری و سرنگونی یک فرمانروایی " نام دارد .
با این که سالها پیش مطرح شده است اما خواندن آن خالی از لطف نیست :



شواهدی که نمایشگر ماندگاری و جوانی نظام سیاسی هستند :

1- همبستگی و از خود گذشتگی ملی بین توده
2- همراهی اهل فرهنگ و اندیشه با دستگاه اداره کشور
3- بالندگی و پیدایش اهل خرد
4- گردش نخبگان در اداره کشور بدون چالش گسترده داخلی
5- مهم بودن رخدادهای درونی کشور برای مردم
6- رشد سرودهای حماسی و ملی
7- امید به آینده نزد توده مردم
8- مردم اداره کنندگان کشور را پیشرو و پاک می بینند
9- بها دادن به هم دیگر برای اداره کشور بر اساس تواناییها
10- در اندیشه جوانان ، قهرمانان زنده و در زمان حال هستند .
11- دلگرمی همگانی نسبت به گذشتن از چالش های پیش روی کشور
12- پرهیز جوانان از گوشه نشینی و انزوا
13- همراهی مردم با نخبگان دستگاه فرمانروایی


شواهدی که نمایشگر فروپاشی و پیری نظام سیاسی هستند :

1- رشد هزل و جک بین مردم
2- رشد بی تفاوتی بین هنرمندان و اهل فرهنگ نسبت به دستگاه اداره کشور
3- منزوی شدن خود خواسته اهل خرد
4- سردی همگانی نسبت به رخدادهای سیاسی کشور
5- مهم شدن تحولات برون مرزی برای مردم
6- پناه بردن به غزلیات و شعر های بی بنیاد و سکر آور
7- عدم امید به آینده نزد توده
8- لکه دار شدن بزرگان و سروران توده ملت ( آنهایی که زمانی توانایی بسیج همگانی را داشته اند )
9- رشد طایفه گری در درون سیستمهای اداری و خصوصی کشور
10- پناه بردن جوانان به ابرمردان تاریخ برای پوشش ضعفهای زمان خودشان
11- نگاه شک آلود و تیره مردم به رخدادهای کشور
12- رشد گسترده صوفی منشی
13- سیر قهقرایی و دشمنی بین نخبگان مورد تایید ساختار سیاسی و توده مردم


سایت تبیان

نه سال با هستی‌
دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن

اشاره: هستی، فصلنامه‌ای است وابسته به ایرانسرای فردوسی که در زمینه تاریخ، فرهنگ و تمدن منتشر می‌شود.‌صاحب امتیازی و مدیر مسئولی این نشریه را استاد دانشمند آقای دکتر اسلامی ندوشن به عهده دارند و از این رو مقالات و مطالب آن از وزانت خاصی برخوردار است و به ویژه برای ایران دوستان و ایران شناسان مغتنم است. آنچه در پی می‌آید، به مناسبت نهمین سال فعالیت این فصلنامه است.

***‌

ما در این چند ساله کوشیدیم که آنچه را در <هستی> انتشار می‌دهیم، در خور مبانی‌ای باشد که به آنها پایبند بودیم، یعنی فرهنگ، تاریخ و تمدّن. اگر انتظار خود و خوانندگان خود را چنانکه باید برآورده نکرده باشیم، سبب عمده‌اش آن بود که از لحاظ دریافت مقاله تا اندازه‌ای در دوره‌ <عسرت قلمی> به سر می‌برده‌ایم:‌

نه حافظ را حضور درس خلوت‌

نه دانشمند را علم‌الیقینی‌

با اینهمه <هستی> طیّ این مدّت توانست لااقل رابطه‌ گرمی میان خود و خوانندگانش برقرار دارد. در مورد فرهنگ حرف ما این بوده است که ایران کنونی قبل از هر چیز نیاز دارد که آن را در مرکز توجّه خود داشته باشد. در این باره در درجه‌ اوّل تکیه بر جهان‌بینی و اخلاق عمومی داشته‌ایم. گفتیم و واگفتیم که قوائم کور بر فرهنگ به مفهوم وسیع آن استوار است و اگر این یک در غفلت قرار گیرد، خسران‌های بزرگ به بار خواهد آمد.‌

بخصوص از لحاظ اخلاق عمومی نگرانی داشتیم؛ زیرا شواهد بسیار و از جمله روابط مردم با همدیگر، افت اعتماد و خوشروئی، چگونگی آموزش و افزایش جرائم، بر تزلزل آن گواهی می‌دادند.‌

آموزش که پایه‌ فرهنگ است، هر چند دامنه‌دار باشد، باید به نتیجه‌ آن نگاه کرد. باید این سؤال ابتدائی را در برابر داشت که: نوجوان که از مدرسه بیرون می‌آید، و جوان از دانشگاه، چه سرمایه‌ای برای روبرو شدن با آینده با خود دارند؟ از کشور خود چه می‌دانند و چه رشته‌ای آنان را به آن پیوند می‌دهد؟ هم چنین از دنیا چه می‌دانند؟

از زمانی که <هستی> شماره‌ نخست خود را منتشر کرد، تاکنون چهارده سال می‌گذرد. طیّ این مدّت دگرگونی‌های بزرگی در جهان حادث شده است. می‌توان گفت که دنیا در حالت تب‌آلودی به سر می‌برد.برای آنکه از یک نمونه اسم ببرم، باید بگویم که <تروریسم> سرزده وارد صحنه گردیده و قصد رویاروئی با دنیای تمدّن دارد. البتّه دنیای تمدّنی که بر وفق نام خود عمل نکرده بوده، و از این رو گروهی از مردم را تا آستانه‌ طغیان جلو برده است.‌

خود تمدّن یک مفهومش این است که آرامش، گشایش و تعادل به میان مردم آورد؛ ولی او درخشش ظاهری را آورده، بی‌آنکه هیچ یک از اینها را آورده باشد. اکنون تنها یک رشته مردم را به اجتماع پیوند می‌دهد و آن ترس از قانون است (هر جا که قانون حضور داشته باشد). رشته‌های دیگر چون اخلاق و وجدان کمتر پا به میان می‌نهند؛ امّا در جاهائی اگر قانون هم بلنگد، دیگر چه می‌ماند؟ کارکرد فرهنگ و تمدّن نیز ارتباط با سامان اجتماعی و عدالت اقتصادی دارد. در جهانی که عدّه‌ای معدود ثروت‌های افسانه‌ای دارند، و اکثریّت عظیم، انبوه گرسنگان و نیازمندان را تشکیل می‌دهند، و این فاصله‌ مهیب از طریق ماهواره‌ها در برابر چشم است، چگونه بتوان انتظار سلامت داشت؟ واقعه‌ 11 سپتامبر آمریکا، یک بانگ جرس بود. جهانی که در آن همه بتوانند از ناهنجاریها باخبر شوند، جهان ترسناکی است. دانستن، عواقب دارد.‌

ما در این سرزمینی که ایران باشد، جزئی از جهان هستیم، سهیم در سرنوشت جهان شاید هم اندکی با سهم بیشتر؛ زیرا در نقطه‌ حسّاسی از جغرافیا به سر می‌بریم. <هستی> در این نه ساله کوشش داشت که در آنچه آن را وظیفه‌ انسانی خود می‌دانست، از گفتن و واگفتنش باز نماند؛ ولی آب باریکی بیش نبود در میان رود مسائل. دل خود را به این خوش می‌کردیم که:‌

آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید

جامعه‌ متفکّر ایران باید در بیداری به سر برد. جوانان او باید در راه بیفتند. شوق در آنها دمیده شود و <دَردِ جستجو> در آنها زبانه بکشد، و پیران قوم تا زمانی که زنده‌اند اندوخته‌ ذهنی خود را به آنان انتقال دهند. یک جامعه باید با فکر و شوق پویا بماند. آیا نه آن است که ما هنوز یک تاریخ جامع که خودمان نوشته باشیم، در باره‌ کشورمان نداریم و فرهنگ و تمدّن این کشور هنوز به ارزیابی درست گذارده نشده است؟ تا زمانی که اینها روشن نشده و تناقض‌ها و بگومگوها مرتفع نگردیده‌اند، آینده را نمی‌توان با چشم باز دید. ما هنوز جوابی به این مسئله نداده‌ایم که: <که هستیم و چه هستیم؟> دیرتر یا زودتر، باید جرات داشته باشیم که خود را بشناسیم.‌

یک مورد برای مثال بگویم: اکنون لااقل چهار دایره‌‌المعارف در دست تألیف است که همه کم و بیش یک چیز می‌گویند؛ یعنی مطالب موازی و مکرّر و صدها <اب> و <ابن> در خود انباشته دارند. معلوم نیست که چند تن از این کسان در جریان تمدّن ایرانی مؤثّر بوده‌اند و یا نامی از آنها در حافظه‌ تاریخ مانده است.‌

فرانسه یک <لاروس> دارد، انگلستان <بریتانیکا>، امریکا <امریکانا> و با همین یکی رفع احتیاج می‌کنند. اگر ما هم به یکی اکتفا می‌کردیم، آیا بهتر نبود که به جای سه تای دیگر یک دوره تاریخ ایران می‌نوشتیم، نیز یک دوره تاریخ تمدّن و فرهنگ این کشور، و یک دوره تاریخ روابط ایران با کشورهای خویشاوند که دامنه‌ زبان فارسی و تمدّن ایران در آنها از دروازه‌ چین تا بخشی از هند و از آسیای میانه تا آسیای صغیر، گسترده شده است؟ همه‌ کشورها به دنبال دوست می‌گردند. این دوستی را تنها با پول نمی‌توان به دست آورد. ما یک سرمایه‌ بزرگ داریم و آن خاطره‌ تاریخی و یادگارهای مشترک است که با تعدادی از کشورها می‌توانیم تقسیم کنیم و آنها را وسیله‌ تفاهم قرار دهیم.‌

باید مراقب باشیم که در میان داشته‌هایمان تنها نفت همه‌ توجّه ما را به خود معطوف ندارد. داشته‌های دیگری هم هست بسی پایدارتر و کارسازتر و آن نیروی نوشونده‌ ایرانی است که در طیّ تاریخ هرگاه لازم بوده، خود را به کار انداخته. آیا می‌توان به آن امید بست؟

***‌

جمله پایانی دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن در مورد ارزش نو شوندگی ما را به یاد چند جمله از ارد بزرگ فیلسوف نام آشنای کشورمان می اندازد که :

- ستایش ، هنگام نو رُستن را .

- آغاز هر روز، نو شدنی دوباره است ، و زمانی برای پویایی بیشتر .

- هر آن می تواند آغازی دوباره در زندگی ما باشد ، پس هیچ وقت پایانی پیش روی ما نیست .

- تنها آغاز ها را باید جشن گرفت چرا که شیره جهان در رشد و زایندگیست .

- هیچ آغازی را مزاری نیست چرا که همواره در حال دگرگونی و رشد است .

- خرد ابزار توانایست و خردمند با فر دانش و اندیشه پاک خویش می آفریند ، او زایشگر رخدادهای امروز و فرداهاست .

افسردگی، یکی از اختلالات خلقی است که با درجات مختلف از مگینی، یاس و ناامیدی، تنهایی شکست و تردید و احساس گناه همراه است.

افسردگی یکی از بیماری‌های رایج است که اکثر مردم جهان به آن مبتلا هستند و تا حدی که آن را به عنوان <سرماخوردگی روانی> نام می‌برند، این بیماری توانمندی انسان را در رفتار و عملکرد، تفکر و احساس تحت تأثیر قرار می‌دهد، فرد به نوعی منزوی و گوشه‌گیر می‌شود و ارتباط او با اطرافیان کاهش می‌یابد. دامنه اختلال افسردگی از احساس م، ناتوانی، بی‌کفایتی و بی‌میلی به زندگی شروع شده و در مراحل بالاتر و گذشت زمان به پوچی و خودکشی سوق داده می‌شود.

افراد افسرده احساس ناتوانی و کرختی دارند و در بعضی مواقع نیز احساس توانمندی و حرکت مضاعف و بی‌قراری و انرژی حرکتی زیادی از خود نشان می‌دهند، این افراد معمولاً به زندگی امیدوار نیستند، آینده را تاریک و تمام شده می‌بینند، قدرت کلام آنها ضعیف است، و در فعالیت‌های اجتماعی حضور کمتری دارند. از آنجا که نظام خانواده، هم در ایجاد و هم در پیشگیری و درمان افسردگی در بین اعضای خود می‌تواند نقش بسزایی داشته باشد در این مقاله به آن اشاره می‌نماییم.

در محفل خود راه مده همچومنی را
افسرده دل افسرده کند انجمنی را



علایم افسردگی‌

1 نشانه‌های عاطفی‌

افراد نسبت به انجام فعالیت‌های روزمره بی‌علاقه هستند.

در زندگی روزمره و در انجام فعالیت‌ها احساس لذت نمی‌کنند.

احساس گناه دارند و خود را بی‌ارزش و بی‌کفایت می‌دانند.

دارای احساس ترس و اضطراب و دلهره و بی‌قراری می‌باشند.

زودرنج، مگین و بی‌حوصله‌اند و الب اوقات خلق‌شان گرفته است.

2 نشانه های جسمی‌

انرژی و تحرک لازم برای انجام امور در آنها ضعیف است.

احساس خستگی دائمی نموده و سعی دارند کارها را به تأخیر بیاندازند.

اختلال درخواب آنان ظاهر می‌شود (پرخوابی یا کم‌خوابی پیدا می‌کنند).

اختلال در خوردن پیدا می‌کنند (کم‌خوری یا پرخوری همراه با کاهش یا افزایش شدید وزن).

نوعی احساس گرایش به مصرف مشروبات الکلی یا سیگار دارند و سعی می‌کنند با مصرف آنها م و اندوه خود را کاهش دهند.

* از مشکلات بدنی مثل درد معده، حالت تهوع، سردرد و... صحبت می‌کنند بدون آن که علائم بیماری جسمی در آنان دیده شود.

3 نشانه‌های اجتماعی و ارتباطی‌

در ارتباط اجتماعی با دیگران ضعیف هستند و معمولاً گوشه‌گیری می‌کنند.

نسبت به ظاهر و آراستگی خود توجه ندارند.

در صورت عدم موفقیت، خود را مسئول ناکامی و شکست می‌دانند.

اگر موفقیتی و یا پیروزی به دست آورند، دلیل آن را بر شانس و تصادفی بودن می‌پندارند نه بر توانایی و اراده خود.

ارزش خود را کمتر از دیگران می‌بینند، همیشه فکر می‌کنند که مزاحم و سربار دیگران هستند.

4 نشانه‌های شناختی‌

نگرانی و دلواپسی شدید ذهنی نسبت به سلامتی خویش دارند.

در تصمیم‌گیری، ضعیف عمل می‌کنند.

کاهش تمرکز و درک را دارند.

احساس بی‌ارزشی، گناه وشکست نموده و دائم به گذشته فکر می‌کنند.

از زندگی احساس رضایت کلی ندارند.

افکار و احساس خودکشی در سر دارند.

عوامل ایجاد افسردگی‌

1 وراثت یا به ارث بردن‌

‌این بیماری می‌تواند از طریق والدین به وسیله‌ ژن به دیگران منتقل شود.

2 عوامل روان شناختی‌

گاهی اوقات افراد از طریق برداشتها، طرز تلقی‌ها و افکار منفی مداوم که در سر دارند دچار افسردگی می‌شوند.

عدم تعادل هورمون‌های شیمیایی در مز و بدن باعث از هم پاشیدگی سیستم روانی و در نهایت منجر به بروز افسردگی می‌شود.

3 عوامل اجتماعی، رفتاری‌

مثل شکست‌های پیاپی، از دست دادن شل، خانواده، حادثه، و ... سبب افسردگی افراد می‌شود.

4 افسردگی فصلی (موسمی)

در این نوع افسردگی افراد با توجه به شروع و آاز فصل علائم و نشانه‌های افسردگی در آنان ظاهر می‌شود که در پایان فصل نیز آن علائم از بین می‌رود.

انواع افسردگی‌

1 افسردگی حاد:

اختلال و مشکل در اثر حادثه، شکست خوردن در زندگی و شل و تحصیل و نظایر آن به وجود می‌آید و معمولاً آن راحت‌تر و زمان آن کمتر است.

2 افسردگی مزمن:

در این نوع افسردگی اختلال و مشکل از گذشته‌های دور با فرد همراه بوده و طول درمان کمی سخت‌تر و طولانی‌تر از افسردگی حاد می‌باشد.

قابل توجه اینکه انواع افسردگی‌های دیگر نیز وجود دارد که جنبه تخصصی داشته و پرداختن به آن در این مختصر نمی‌گنجد.

افسردگی و اعتیاد به مواد مخدر

مواد مخدر از جمله مشکلاتی است که فرد افسرده به آن گرفتار می‌شود، فردی که دارای احساسات و تفکرات منفی است،‌ خود را نسبت به دنیای بیرون شکست خورده و ناتون می‌پندارد، همه چیز را برای خود تمام شده می‌داند و از طرفی چون حاضر به تییر نگرش و رفتار و افکار منفی خود نیست و همچنین توانمندی خود را ضعیف می‌پندارد، به دنبال راه‌حلی آسان و بدون زحمت می‌گردد تا خود را به آرامش برساند و برای لحظه‌ای فار از دردهای روحی و فکری بسر ببرد. فرد با مصرف مواد مخدر نیاز روانی خود را تأمین شده می‌داند، از آنجا که آستانه مصرف مواد مخدر همیشه رو به افزایش است، و مقدار مواد مخدر در مراحل اولیه جوابگوی مراحل بعدی نیست، بنابراین سعی می‌کند مقدار مصرف یا مقدار دفعات مصرف را افزایش دهد و رفته رفته فرد ناخواسته در دنیای اعتیاد به مواد مخدر گرفتار می‌شود.

شیوه‌های پیشگیری و درمان‌

یقیناً افسردگی قابل درمان بوده و افراد افسرده با مراجعه به متخصصین مربوطه سلامت و بهبودی خود را به دست می‌آورند:

1 مشاوره و روان درمانی‌

در صورت مراجعه به مشاور یا روان‌شناس او با تغییر نگرش منفی و ایجاد افکار مثبت در ذهن و از بین بردن افکار مزاحم و ارائه راهکارهای مشاوره‌ای مناسب سلامت روانی فرد افسرده را به او باز می‌گرداند. بازگرداندن امید و خارج نمودن فرد افسرده ای از کوچه بن بست زندگی بسیار مهم است و به قول ارد بزرگ : جز نا امیدی و افسردگی هیچ بن بستی در زندگی آدمی نیست .

2 دارو درمانی‌

با مراجعه به روان‌پزشک و مصرف داروهای تجویز شده، سلامتی مجدد بدست می‌آید.

3 کمک فرد به خود

افراد افسرده می‌توانند از راه‌کارهای زیر برای کاهش یا درمان افسردگی خود استفاده نمایند:

ایجاد و تقویت باورهای مذهبی و دینی و ارتباط معنوی با خداوند.

انجام فعالیت‌های ورزشی منظم‌

شناسایی خود و آرمان‌ها و اهداف خود

پذیرش بی‌چون و چرای خود

عدم حضور در محافل همراه با م و اندوه و شرکت در مجالس خوشحال‌کننده‌

برای هر روز خود یک فعالیت شادی‌آور و لذت‌بخش هر چند کوچک را در نظر بگیرد.

موفقیت‌هایی را که در طی روز بدست می‌آورد، ثبت نماید تا احساس توانمندی و ارزشمندی بیشتر پیدا کند.

دوری از تنهایی و حضور در جمع خانواده‌ یا دوستان.

سعی کند موفقیت‌های به دست آورده را از تلاش خود بداند نه از شانس و تصادف‌

نسبت به خود و زندگی، تفکر و نگاه مثبت داشته باشد.

چگونه ما می‌توانیم به یک دوست افسرده کمک کنیم‌

صحبت‌های صادقانه به عنوان یک دوست با شخص افسرده در مورد نگرانی او می‌تواند ارزشمند باشد به شرطی که موارد زیر را رعایت کنیم.

بی‌جهت او را دلخوش نکنیم.

او را سرزنش نکنیم.

باعث خجالت و شرمندگی او نشویم.

ادعا نکنیم ما نیز مانند او ا حساس می‌کنیم.

سعی کنیم او را به شدت خشمگین نکنیم.

بیان وصف رفتارهایی که به آنها توجه کرده‌ایم نیز برای افراد افسرده سودمند است (مثلاً متوجه شدم تازگی خودت نیستی، مثل سابق شاد نیستی).

هدف اصلی ما این باشد که فرد افسرده بداند ما نگران او هستیم و می‌خواهیم کمکش کنیم.

اگر به نظر برسد که افکار افسردگی در حال تبدیل شدن به خودکشی است شخص را مجبور به جستجوی کمک حرفه‌ای نماییم و در صورت مقاومت خودمان او را نزد متخصص مربوطه ببریم.

موارد ذکر شده تنها بخش کوچکی از راهکارهاست که به آنها اشاره شد اگر در خود جستجو کنیم راهکارها و کمک‌های بسیاری را نیز در خود می‌توانیم کشف کرده و به کار گیریم.

در زمان‌های قدیم در یکی از شهرهای فارس مرد خداشناس و نیکوکاری بود که او را درویش دانا می‌گفتند و ازآن جا که مرد پاک‌سرشت و خوش‌نیتی بود همهِ مردم شهر او را می‌شناختند و برایش احترام زیادی قائل بودند.‌درویش تصمیم داشت که در سال جدید به سفر حج برود به همین خاطر اول تمام کارهایی را که باید انجام می‌داد مرتب کرد و تصمیم گرفت کمی زودتر سفرش را شروع کند تا این که در شهرهای میان‌راه استراحت کند و جدا از قافله و آهسته آهسته به سوی خانهِ خدا برود.روزها راه می‌رفت و شب‌ها را در روستاها و شهرهای میان‌راه منزل می‌کرد. یک روز در میان بیابان به کاروانسرایی رسید و از‌ آن جایی که دیگر غروب شده بود تصمیم گرفت شب را همانجا بماند.
از قضا این کاروانسرا، کاروانسرایی متروک بودکه محل دزدها و راهزنان بود و آنها چون درویش را با کوله‌‌پشتی‌اش دیدند خوشحال شدند که تنهاست و کسی به دادش نمی‌رسد.درویش گفت: من پول و پله‌ای که به درد شما بخورد ندارم. لباس من هم که به درد شما نمی‌خورد. من یک درویش پیر هستم که به سفر خانهِ خدا می‌روم و مختصر پولی دارم.
- این شما و این هم کوله‌پشتی من. اما بگذارید من بروم. دزدها خندیدند و گفتند:
- عجب؟ مگر داری بچه‌ گول می‌زنی؟ اگر تو را رها کنیم می‌روی و جای ما را لو می‌دهی و ما را به دردسر می‌اندازی.‌
درویش نگاهی به تک‌تک آنها کرد و گفت:خُب کشتن یک پیرمرد ضعیف که کاری ندارد! اما بدانید که ریختن خون بی‌گناه شما را گرفتار می‌کند. و زودتر از آنچه خیال می‌کنید مکافات عمل خودتان را پس می‌دهید.دزدها خنجرهایشان را کشیدند و دور درویش را احاطه کردند. درویش که دیگر امیدی نداشت، مثل همه کسانی که در خطر هستند با ناامیدی به چپ و راست نگاهی انداخت بلکه کسی پیدا شود و دلش به رحم بیاید.‌فقط در بالای سر آنها یک دسته سار سروصدای زیادی راه انداخته بودند و پرواز می‌ کردند. درویش از روی ناامیدی نگاهی به آنها کرد و از ته دل آهی کشید و گفت:‌
- ای سارها! شما شاهد باشید که من در این بیابان به چنگ آدم‌های خدانشناس و بیرحم گرفتار شدم. از شما می‌‌خواهم انتقام خون مرا از این ظالم‌ها بگیرید. دزدها که تعجب کرده بودند، خندیدند و گفتند:‌
- عجب درویش ساده و هالویی هستی! مرغ‌های هوا را به کینه‌جویی و انتقام می‌‌خوانی؟ حقا که ریختن خون آدم نادانی مثل تو حلال است... و درویش را کشتند و مال ناچیزش را برداشتند و از آنجا فرار کردند.‌
یک ماه بعد وقتی کاروان حج از بیابان می‌‌گذشت به آن کاروانسرا رسید و وقتی جسد بی‌جان درویش را دیدند همه متاثر شدند و او را همان جا دفن کردند و به سفرشان ادامه دادند.‌
مدتی گذشت و نوروز هم رسید و بعد از سیزده نوروز مردم به دشت و کوه رفتند تا آب و هوایی تازه کنند و به قول معروف سیزده را به در کنند.‌دزدهای قاتل هم مانند سایر مردم زیر درختی نشسته و با هم سرگرم گفتگو و تفریح بودند.‌گنجشک‌ها و سارها روی درخت‌ها نشسته بودند و سر و صدای زیادی به راه می‌‌انداختند.‌اما اتفاق جالبی افتاد. یکباره همه گنجشک‌ها به درختی که دزدها زیر آن بودند هجوم آوردند و شروع کردند به سر و صدا و قیل و قال.‌
- این مرغ‌ها را ببین چه شلوغ کردند.‌
دزد دیگری با عصبانیت گفت:‌
- به نظرم این‌ها آمدند انتقام درویش را از ما بگیرند!‌
دیگری با خنده گفت:‌
- نه بابا، آنها سار بودند اینها گنجشک هستند.‌دزد دیگری گفت:‌
- ولی عجب درویش احمقی بود. بیچاره از روی ناامیدی مرغ‌های هوا را به شهادت گرفته بود.‌وقتی مردم این حرف‌ها را از دزدها شنیدند با هم گفتند:‌
- حتماً کاسه‌ای زیر نیم‌کاسته است! باید چیزی باشد که صدای گنجشک‌ها این مردها را به یاد درویش انداخته است. آنها حرف انتقام و خون او را می‌‌زنند لابد چیزی می‌‌دانند... باید بفهمیم که موضوع مرگ درویش چه ربطی به این پرنده‌ها دارد.‌
خلاصه جریان قتل درویش برملا شد و بالاخره آنها همدیگر را لو دادند.‌
بله، سرانجام، خون بی‌گناه کار خود را کرد و مرغان هوا مامور شدند که قتل درویش را آشکار کنند و همان طور که درویش گفته بود، دزدان هم به مکافات عمل خود رسیدند.‌

این داستان‌ کلیله و دمنه انسان را به یاد این سخن ارد بزرگ می افکند : میوه کشتن ، کشته شدن است .‌
و دزدان میوه عمل خویش را چیدند !

‌

1- در هنگام گفتگو با همسرمان، با نهایت دقت به مطالب وی گوش فرا داده و آن گونه عمل نماییم که گویی جز به وی و سخنانش، به موضوع دیگری توجه نداریم و از انجام هر عملی که مغایر با حالت توجه باشد، خودداری می‌کنیم.

این کیفیت، در تکنیک‌های مشاوره، به هنر خوب شنیدن موسوم است؛ حالتی که بیانگر پذیرش طرف مقابل و مطالب وی است و کاربرد فراوانی در مشاوره دارد.

2- با مطالعه در حالات و روحیات همسر خود، فهرستی از علائق و تمایلات وی، به دست می‌آوریم و نسبت به آنها خود را متعهد و ملزم می‌دانیم. تامین علائق اصولی همسر، و نقطه شروع سخن را بر یکی از علائق وی متکی نمودن و به ویژه در مورد تمایلاتش به گفتگو نشستن، راه را برای رشد تفاهم، هموار و تسهیل خواهد نمود ارد بزرگ می گوید : اگر شناخت زن و مرد نسبت به ویژگی های درونی و بیرونی یکدیگر بیشتر گردد کمتر دچار گسست می شوند .

3- از مقایسه او با دیگران به شدت بپرهیزیم. این رفتار، به رابطه حسنه آسیب وارد می‌کند. همسرمان انسانی است منحصر به فرد و دارای ویژگی‌های شخصیتی اعم از مثبت و منفی که قابل مقایسه با هیچ فرد دیگری نیست. از این رو، در مواقع ضروری، می‌توان او را با خودش (گذشته او) مقایسه نمود و میزان پیشرفت اخلاقی و معنوی و فکری‌اش را مورد تقدیر قرار داد. این عمل بر درجه تفاهم زوجین خواهد افزود.

4- نحوه برقراری ارتباط کلامی نیز از عواملی است که در ایجاد تفاهم، نقشی تعیین‌کننده دارد. همسرانی که می‌دانند از چه عبارات و کلماتی برای بیان مقصود استفاده کنند، به خوبی مسیر حرکت خویش را در زندگی هموار می‌نمایند. هر واژه یا کلمه دارای نوعی بار روانی و عاطفی است و تاثیرات مسلمی را بر شنونده بر جای می‌گذارد. یک ارتباط کلامی موفق، رابطه‌ای است که هیچ یک از طرفین از کلمات تحریک‌آمیز و موهن، استفاده نمی‌کنند.

زبان ملایم و نرم و برخوردار از احترام، حق مطلب را به خوبی ادا می‌کند و اعتماد و اطمینان در طرف مقابل می‌آفریند و بر عکس، زبان تند و زننده و تحریک‌آمیز، برای هیچ ارتباطی مفید نیست، حتی اگر گوینده بر حق باشد.

5- در مناسبات با همسر، صداقت همچون پل ارتباطی موثر، موجب می‌شود که زن و شوهر، میل و رغبت وافر و کاملی برای صحبت با یکدیگر پیدا کنند و از این طریق بر رشد شخصیت خود و همسرشان بیفزایند.‌

لازم است برای نیل به تفاهم، صداقت را از انگیزه‌ها و نیات درونی، آغاز نموده، به جریان گفتگوها و مناسبت، منتقل نمود. زیرا رستگاری در راستی است. در واقع زن و شوهر زمانی به کاخ سعادت زندگی دست می‌یابند که پایه‌های آن را بر صداقت و درستی، پی‌ریزی نمایند.

دوست دارید در آینده‌ چه کاره شوید؟

<دوست دارید در آینده چه کاره شوید؟>. این موضوع آشنای انشاء را سالها و چندین بار در کلاسهای درس تکرار کردیم تا سرانجام دیپلم گرفتیم و وارد دانشگاه شدیم. شاید خیلی دقیق یا دمان نباشد اما خوب می‌دانیم که با نامهای <خانم دکتر> و <آقای مهندس> سالها پیش از آنکه بتوانیم مداد به دست بگیریم، خو گرفتیم.‌

یک روز به عشق معلمان خود دوست داشتیم معلم شویم؛ روز دیگر خود را در جامه‌ سفید پزشکی خانم دکتر دیدیم و فردای آن، کلاه مهندسی به سر گذاشتیم و شدیم آقای مهندس.

این میان به راستی کمتر کسی در میان ما پیدا می‌شد که دوست داشته باشد یک خیاط ماهر، یک مکانیک زبردست یا آرایشگر حاذق باشد.

یادم هست، پسرخا‌له‌ام در دنیای کودکی خود عاشق ماشین بود و دوست داشت راننده‌ اتوبوس شود و بهتر از آن باز یادم هست که خاله‌ام چه‌قدر تلاش کرد تا این فکر را از ذهن او بیرون بیاورد که حق ندارد به غیر از مهندس شدن به چیز دیگری فکر کند.

و حال پسرخاله‌ام نه راننده‌ اتوبوس است و نه مهندس! یک فوق لیسانس جویای کار است که خودش هم فراموش کرده <دوست داشت در آینده چه کاره شود؟>!

‌

انتخاب رشته تحصیلی‌

به دنبال زمزمه‌هایی که درخصوص آینده‌ تحصیلی و شغلی‌مان از کودکی می‌شنویم و برنامه‌های برگرفته از آرزوهای اطرافیانمان که دامنه‌ آن موفقیت آینده و سربلندی خانواده‌مان را به دنبال خواهد داشت، اولین انتخاب جدی تحصیلی و شاید شغلی ما در سال اولین دبیرستان اتفاق می‌افتد. گرچه این انتخاب درگذشته، در بدو ورود به مقطع دبیرستان صورت می‌گرفت اما پس از تغییر نظام قدیم آموزشی به نظام جدید ترمی واحدی و پس از آن سالی واحدی،‌ انتخاب یک رشته از شاخه‌های نظری، فنی، حرفه‌ای و کار و دانش پس از گذران سال اول دبیرستان اتفاق می‌افتد. هدف این سیستم آشنایی نسبی دانش‌آموزان، خانواده‌ها، کادر آموزشی و مشاورین دبیرستان با علایق و استعدادهای دانش‌آموز است. با این حال باز هم دیده می‌شود که در بسیاری از موارد، انتخاب رشته، تحصیلی، بدون توجه به واقعیت‌های موجود و تنها بر مبنای آینده‌نگری‌های احساسی و چه بسا زودگذر صورت می‌گیرد.

نسرین، دانش‌آموز سال سوم دبیرستان که در رشته‌ تجری تحصیل می‌کند و قصد دارد در مقطع پیش‌دانشگاهی در رشته‌ گرافیک ادامه تحصیل دهد، می‌‌گوید: من از همان ابتدا به هنر علاقه‌مند بودم و دراین زمینه هم به خوبی توانسته بودم استعدادهای خود را نشان دهم. اما با اصرار خانواده‌ام رشته‌ای را انتخاب کردم که به هیچ وجه مطابق با خواست، علاقه و استعدادم نبود و طی این سالها، فاصله‌ای که میان من و هنر افتاد، باعث شد تا هر روز روحیه‌ام را بیشتر از دست دهم و دچار افت شدید تحصیلی شوم. با این وجود بالاخره تصمیم قاطعانه خود را گرفتم و مشاورین مدرسه نیز توانستند پدر و مادرم را متقاعد کنند که من در رشته‌ گرافیک ادامه تحصیل بدهم.‌



مهترین عامل موفقیت در انتخاب‌

<همه شما کار می‌کنید و کوشش می‌نمایید اما متوجه باشید هرکس برای کاری که آفریده شده، لایق‌تر است و آن را به سهولت و آسانی انجام می‌دهد.>

شهرزاد‌اکین‌چی، کارشناس ارشد روان‌شناسی و مشاور مدارس تهران صحبت‌های خود را با این حدیث از پیامبر گرامی اسلام(ص) آغاز می‌کند و می‌گوید: صلاحیت طبیعی افراد از ارکان مهم موفیت آنها در طول دوران زندگی به حساب می‌آید. دستگاه آفرینش همه‌ انسانها را به صورت یکنواخت نیافریده و در همه‌ موجودات، توانایی‌های خاصی جای گرفته تا چرخ‌های ‌ زندگی فردی و اجتماعی از به هم پیوستن آنها بچرخد. اما پاره‌ای از شکست‌های انسان معلول انصراف او از طبیعت خود است که موجب می‌شود تا از کارهایی که برازندگی آنها را دارد، سرباز زند.‌

وی سپس ادامه می‌دهد: سخت‌ترین ضربه بر کامیابی یک دانش‌آموز این است که بدون توجه به استعدادهای خود و بدون مطالعه‌ دقیق،‌ رشته‌ای را تعقیب کند که ذوق آن را ندارد.

این کارشناس درخصوص اهمیت مطالعه در انتخاب رشته می‌گوید: موضوع انتخاب شغل و به دست آوردن موقعیت مناسب شغلی و اجتماعی یکی از مهمترین مسائل نسل جوان است، اما بعضی از جوانان در این باره دچار تخیلات می‌شوند‌‌‌‌و‌‌‌‌بدون توجه به استعداد طبیعی خویش وارد رشته یا شغلی می‌شوند که شایسته‌ آن نیستند و بی‌جهت قسمتی از عمر خود را هدر می‌دهند.‌

این مشاور تحصیلی درخصوص شیوه‌ انتخاب رشته در دبیرستان‌های کشور، توضیح می‌دهد: این انتخاب با توجه به نظر دانش‌آموز، اولیای او، نمرات دروس اختصاصی و دو تست هوش و رغبت‌سنجی انجام می‌شود،‌ اما این مجموعه برنامه‌ها در حالی صورت می‌پذیرد که آگاهی‌های لازم به دانش‌آموزان و والدین آنها ارائه نمی‌شود.

اکین‌چی معتقد است که انتخاب رشته پس از پایان سال اول مقطع دبیرستان نه تنها در شکل‌گیری انتخابی درست مؤثر نیست بلکه موجب وارد آمدن فشار بر دانش‌آموزان و حتی مدرسه‌گریزی عده‌ای از آنان می‌شود.

وی در این باره می‌گوید: سال اول دبیرستان، تلفیقی از دروس تجربی، انسانی و ریاضی، آن هم با حجم سنگین مطالب است و این دوره نه تنها کمکی برای دانش‌آموزی که مقاطع ابتدایی و راهنمایی را پشت‌سر گذاشته نیست بلکه برای او اضطراب و آشفتگی نیز به همراه دارد.‌

وی در حالی که معتقد است اطلاع‌رسانی درخصوص آینده‌ شغلی نباید تنها به سال اول دبیرستان محدود شود، اضافه می‌کند: این آگاهی‌ها باید در تمام دوران تحصیل و از طریق خانواده، مدرسه و رسانه‌ها انجام بگیرد.

اکین‌چی از سوی دیگر با اشاره به ضعف آگاهی‌های عمومی می‌گوید: ما در مدارس، مشاوره‌ تحصیلی به معنای واقعی نداریم که بیشترین مشاوران ما، مشاوره‌ رفتاری و روانی انجام می‌دهند واطلاعات آنها در سایر حوزه‌هایی که بخش تعریف شده‌ای از وظایف آنان است، به روز نیست.

‌

کابوس تحصیل‌

آمارها نشان می‌دهد که همه ساله به طور میانگین، 25 درصد دانشجویان سال اول یا دوم دانشگاه، متقاضی تغییر رشته‌اند و از این میان فقط به درخواست تعداد انگشت شماری از آنها، آن هم با مشکلات عدیده موافقت می‌شود و بقیه‌ این گروه از دانشجویان یا مجبور به انصراف می‌شوند و یک سال از شرکت در آزمون سراسری محروم می‌گردند و یا با بی‌علاقگی و دلزدگی در برزخ خواندن و نخواندن،‌ ادامه‌ تحصیل می‌دهند.

در نهایت نیز فقط معلوماتی در حد یک مدرک کسب می‌کنند که نه برای خود آنها و نه برای جامعه تأثیر مثبتی در بر نخواهد داشت.‌

بسیاری از این دانشجویان کسانی بوده‌اند که هنگام انتخاب رشته فقط به فکر راهیابی به دانشگاه‌ بوده‌اند و بدون تحقیق و بررسی و تنها با توجه به رتبه، جو جامعه و یاحتی خواست اطرافیان انتخاب رشته کرده‌اند.

این جوانان قطعاً نمی‌دانستند تحصیل در رشته‌ای که به آن علاقه ندارند چه کابوس وحشتناکی است.

‌

علاقه یا بازار کار؟

غزل حسینی‌پور، فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته ادبیات درباره‌ علت گرایش دانشجویان به رشته‌های خاص دانشگاهی و سرکوب کردن علایق و توانایی آنها می‌گوید: در بسیاری از موارد، رشته‌ مورد علاقه‌ دانشجو کاربردی از نظر شغلی ندارد. بنابراین او ترجیح می‌دهد در رشته‌ای تحصیل کند که مورد توجه بازار کار است.

او معتقد است، انتظارات مسئولان، جامعه، دانش‌آموزان و دانشجویان باید عوض شود و همانند کشورهای غربی در کشور ما پژوهش و تحقیق نیز مورد توجه قرار گیرد تا بسیاری از دانشجویان با رغبت به سمت رشته‌های پژوهشی و علوم پایه پیش بروند.

در جامعه ای که پژوهش مورد توجه نیست و مقاله و پایان نامه مورد خرید و فروش قرار می‌گیرد، چه توقعی می‌توان داشت که دانشجویان با رغبت به سمت این رشته‌ها بروند؟ این در حالی است که در جامعه ما تنها رشته‌های خاصی که از شهرت برخوردارند مورد توجه هستند.

وی با اشاره به یکی از تجربیات خود می‌گوید: بارها اتفاق افتاده با مواردی برخورد کرده‌ام که فردی با مدرک تحصیلی غیرمرتبط حتی مهندسی و فنی به عنوان ویراستار در یک مجموعه مشغول به کار است و وقتی پرس‌وجو کردم، متوجه شدم این شبهه وجود دارد که توانایی‌های دانشجویان و فارغ‌التحصیلان برخی رشته‌ها در همه‌ زمینه‌ها بالاست. با این وضعیت نمی‌توان بیش از این توقع داشت که بسیاری از دانش‌آموزان فقط با این هدف درس می‌خوانند که بتوانند وارد دانشگاه شوند.حال در هر رشته‌ای که قبول شدند چندان اهمیتی ندارد و بعد در کلاس، وقت خود را به طریقی بگذرانند، امتحانات را به هر نحوی سپری کنند و سرانجام یک مدرک تحصیلی بگیرند.‌

مریم زاهدی، فارغ‌التحصیل رشته‌ مهندسی کشاورزی که جویای کار است، می‌گوید: وظیفه نظام آموزشی این است که نیازهای جامعه را بشناسد و براساس آن، ظرفیت‌ها و امکانات لازم را فراهم کند.

در جامعه ما به جرات می‌توان گفت که آینده یک جوان، اعم از بحث اشتغال، ازدواج و مانند آن، تحت تأثیر مدرک است. مدرک در جامعه ما بخشی از هویت اجتماعی هر فرد محسوب می‌شود و مدرکی که منجر به اشتغال نشود، موجب کاهش عزّت نفس او می‌گردد.

وی آنگاه این گونه ادامه می‌دهد: اگر نیازها شناخته شود و با توجه به آنها دانشجویان پرورش داده شوند، علاوه بر این که از نیروی جوان به نحو مطلوب استفاده می‌شود، از حجم بیکاری نیز که یکی از معضلات فراگیر و رو به رشد جوانان است، کاسته خواهد شد. مگر می‌شود طی این همه سال جامعه ما فقط به پزشک یا مهندس نیاز داشته باشد؟‌



مدرک یا تخصص؟

دکتر مصطفی اقلیما، استاد دانشگاه، از مدرک‌گرایی به عنوان یک معضل اجتماعی یاد می‌کند و می‌گوید: در جامعه ما ارزش افراد براساس مدرک آنهاست و تخصص، اطلاعات و تجربه چندان مورد توجه نیست.

در این جامعه هر چه تعداد مدرک تحصیلی فرد بیشتر یا مدرک او بالاتر باشد، این تلقی وجود دارد که آن فرد بیشتر می‌فهمد. به همین دلیل است که هر روز شاهد راه‌اندازی دانشگاه‌هایی هستیم که کارکرد آنها منحصر به تولید مدرک است و انتقال دانش، اطلاعات و علم‌آموزی در آنها اهداف گمشده‌ای هستند.‌

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز، دنیای آموزش و تخصص است، ادامه می‌دهد: امروزه دیگر نمی‌توان وردست یک استاد، حرفه‌ای را آموخت. همه‌ حرفه‌ها تخصصی شده‌اند و لازم است که برای همه‌ آنها دوره‌های آموزشی برگزار شود، امّا هدف از گذران این دوران باید یادگیری باشد، نه ارائه مدرکی که هیچ پشتوانه عملی به دنبال نداشته باشد.‌

دکتر اقلیما معتقد است: تمام مشکلات ما ناشی از عدم اجرای قانون است. یک مثل معروف می‌گوید: با بدترین قانون می‌توان زندگی کرد، امّا بی‌قانونی هرگز. شاید قوانین ما ایرادهایی داشته باشند، امّا بسیاری از همین قوانین نیز ضابطه‌ اجرایی ندارند. به عنوان مثال اگر به آگهی‌های استخدام نگاه کنیم، می‌بینیم که برای بسیاری از عناوین شغلی از رشته‌های غیرمرتبط دعوت به کار می‌شود.‌



آگاهی و انتخاب‌

در بحث تفاوت میان انسان و سایر جانداران همواره بحث اراده، اختیار و انتخاب مورد توجه قرار گرفته و می‌گیرد. اما آنچه در میان نوع بشر معیار تفاوتهاست، نوع انتخاب و پشتوانه منطقی آن است.

انسان موجودی است انتخاب‌گر. این انتخاب بخشی از هویت اوست که به جرات می‌توان گفت هر روز و هر لحظه با هر پدیده‌ای او را وا می‌دارد که بیندیشد و از میان گزینه‌های موجود، بهترین را به زعم خود انتخاب کند. این انتخاب می‌تواند از یک موضوع کاملاً ساده آغاز شود:‌

اینکه برای ناهار چه غذایی بخوریم؟ تا انتخابهایی که تأثیر طولانی مدّت آن تمام جنبه‌های زندگی انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. امّا گاهی معیارهای انتخاب انسان به اندازه‌ای دچار ساده‌انگاری‌های فردی و اجتماعی می‌شود که تبعات ناشی از آن ممکن است به علّت فراگیری، امری کاملاً عادی تلقی شود. ارد بزرگ معتقد است آگاهی هدف را نزدیک می کند و از دوباره روی بازمان می دارد .
باید آگاه بود که تکیه‌‌‌بر اصل <آزمون و خطا> به عنوان یکی از شیوه‌های غیرقابل اعتماد دستیابی به موفقیت در بسیاری از موارد می‌تواند یأس و افسردگی به دنبال داشته باشد و گاه نیز غیرقابل جبران باشد. اگر چه نباید فراموش کرد که با توجه به پیچیدگی‌های امروز، هر انتخابی نیازمند آگاهی، مشورت و آینده‌نگری است که تنها بخشی از آن وابسته به فرد و بخش دیگر نیازمند آگاهی‌هایی است که از سوی مراجع ذی‌صلاح باید ارائه شود.‌

برای پیشروی در اجتماع در حال تغییر ، تنها در صورتی امکان دارد که ظرائف کار را بهتر بشناسیم . مردم منتظر نمی‌مانند تا شما آنان را بشناسید، بعد از تصرف بخشی از بازارتان شما وجودشان را به خوبی درک می‌کنید و تازه اگر نجنبید حذف می‌شوید حتی اگر اولین و سردمدار باشید، مجبور به تغییر هستید.

مشتریان شما با ارزیابی چهار عامل به سراغ شما می‌آیند و یا از شما دور می‌شوند، قیمت، کیفیت، زمان و نوآوری بهتر در محصولات و خدمات.
هرچه توان شما در ارائه مطلوب هر یک از آنها بیشتر باشد، به همان میزان بازار بیشتری در دست شماست و تولید شما برای مشتریانتان زیباتر و جذاب تر خواهد بود، برای رسیدن به یک استاندارد قابل قبول برای هر عامل، یک تلاش وسیع و تصمیم‌گیری اساسی در همه فرآیندهای روزانه لازم دارد.
نقطه شروع این بنا درک صحیح نیاز بازار و مشتریان است و نقطه پایان آن تامین خواسته‌ها و برآوردن این نیازها و روند رو به رشد آن است . ارد بزرگ می گوید : در دوی زندگی ، همیشه هماورد را شانه به شانه ات بپندار و همیشه با خود بگو تنها یک گام پیشترم ، تنها یک گام .
سختی رقابت و غلبه بر پیچیدگی‌های بازار با جلب همدلی و رضایت مشتریانتان بسیار ساده خواهد شد و این یعنی موقعیتی که همه ارائه دهندگان کالا و خدمات به دنبال آن هستند و این یعنی سهم بازار بیشتر و حاصل اقتصادی بالاتر!
با وجود عرضه کنندگان متعددی که محصولاتی با کیفیت نسبتا یکسان عرضه می‌کنند، اغلب مشتریان هنگام خرید کالا و خدمات مورد نیاز، از امکان انتخاب گزینه‌های متعددی برخوردار هستند. به همین دلیل آنان ورای مشخصات ظاهری و ویژگی‌های فیزیکی یک محصول، سایر شاخص‌های کیفی را مدنظر قرار می‌دهند.
مشتریان در جست‌وجوی سرنخ‌هایی هستند که آنان را برای شناسایی بهترین تامین‌کننده یاری نماید.
اندازه‌گیری رضایت مشتری از جمله اقداماتی محسوب می‌شود که نشان‌دهنده جهت‌گیری ما به سمت کیفیت می‌باشد.
همه ما هر روز صبح برای کسب سود بیشتر شروع به کار می‌کنیم، پس قرار نیست که ما یک بنگاه یا سازمان اقتصادی بزرگ باشیم تا به سراغ بحث رضایت مشتری برویم چرا که هر فروشگاه، رستوران و حتی یک پزشک می‌تواند به جایگاهی بهتر از آنچه امروز در آن قرار دارد، دست یابد.
حالا اگر شما هم علاقه‌مند به پیشرفت هستید از همین امروز شروع کنید:
- برای پرداختن به این موضوع زمان خاصی را در محل کار مشخص کنید.
- مشخص کنید که مشتری از چه بخشی از رفتار مالی با شما می‌تواند رضایت داشته باشد.
- بین خود و همکارانتان مشخص کنید که چرا میزان رضایتمندی مشتریان از شما برایتان مهم است؟
- برای هر روز یا هفته تصمیم‌های کوچک ولی عملیاتی بگیرید.
- در پایان هر دوره تصمیمات گذشته را بررسی و آنها را تصحیح کنید.
- پس از چند دوره کوتاه شما آن‌قدر تجربه دارید که می‌توانید برای افزایش رضایت مشتریان خود تصمیمات اساسی تری بگیرید.
-  گرچه بیشتر ما با مطالعه میانه خوبی نداریم اما اگر این مطلب را تا انتها مطالعه کرده‌اید، به شما پیشنهاد می‌کنم که از مطالعه کتاب‌ها و جزوه‌های کوچکی که در این مورد منتظر شده غافل نشوید.
- مشاوره گرفتن از افراد با تجربه و متخصصین اصلا اشکالی ندارد!! در این رشته هم مثل بقیه رشته‌ها آدم‌هایی وجود دارند که از من و شما بیشتر می‌دانند .
مشتریان و مصرف کنندگان، همواره در جست‌وجوی عرضه کنندگانی هستند که کالا یا خدماتی به مراتب بهتر ارائه می‌کنند. در فرایند امروزی برخلاف گذشته، در گزینش کالا یا خدمات بسیاری از مشتریان به دنبال پرداخت بهای بیشتر برای دریافت کالا یا خدمات بهتر هستند.
همیشه همه تغییرات از ما شروع می‌شود و هیچ سودی بدون زحمت به دست نمی‌آید. اما چه بهتر که این تغییر با کم‌ترین هزینه و زمان صورت بگیرد!

در خبرها می خوانیم امسال دولت چین برای مدارس این کشور مطالبی در مورد جاده ابریشم ارایه می دهد. این سئوال مهم مطرح می شود که اگر جاده ابریشم واقعا تاریخی بود چرا در کتابهای مدارس و دانشگاهای چین تا به امروز نبود ؟! آیا غیر از این است که چینی ها به ناگهان تصمیم به فرهنگ سازی یک امر غیر واقعی گرفته اند ؟

باید بدانیم که در هیچ کتاب قدیمی تر از 50 سال پیش ایران ، نام جاده ابریشم نیست !!! صدها جلد سفرنامه نوشته شده هیچ یک نامی از جاده ابریشم در خود ندارند حتی سفرنامه مارکوپولو هم که نگاهی ویژه به کشور چین دارد نیز فاقد این نام جعلی است . نکته مهم این داستان در این است که چینی ها خود هم تازه به جاده ابریشم رسیده اند !
طبق نظریه قاره کهن ارد بزرگ فراگیری نام جاده ابریشم ریشه در خوی استعمارگری کشور چین دارد از دیدگاه او این واژه برای جاده ایی که بانی آن ایرانیان باستان بوده اند و چینی ها فرهنگ و خرد خود را مدیون فرهنگ غنی و عظیم ایران هستند تعجب آور است . او می گوید خدمات فرهنگی و علمی ایرانیان به هر دو سوی این راه آنقدر بوده که اگر قرار باشد نامی برآن باشد آن را ایرانیان باید طرح کنند . او معتقد است خود چینیان هم از این مسئله شگفت زده شده اند و در طی 30 سال گذشته تمام هم و تلاش خود را گذارده اند تا این مسئله را تعمیق بخشند . ارد بزرگ از مراکز دولتی و فرهنگی می خواهد از گفتن این نام و خواهر خواندگی شهرهای ایران با شهر های چین بر این اساس خودداری کنند . و در نهایت نام این جاده را " راه فرهنگها " می نامد که در برگیرنده آرمانهای همه سرزمینهای این مسیر می باشد .

ارد بزرگ به یک نکته جالب دیگر نیز اشاره می کند و آن اینکه در کشور چین کتاب شاهنامه ما را 400 سال بعد از نگارشش بدست حکیم توس ، بنا به ادعای مورخین بی طرف چینی به زبان چینی ترجمه و نام های اصلی شخصیت های شاهنامه را عوض می کنند و بر فرض به رستم می گویند تانگ! و امروزه شاهنامه را چینی می خوانند!!! جالب است که صدها فیلم رزمی بر اساس اشعار تانگ می سازند و به همه آنها رنگ و بوی چینی می دهند . همان کاری که امروزه در مورد جاده ابریشم می بینیم !!! .

این خصلت چینی ها در دیگر بخشها نیز دیده می شود همه ما می دانیم چین بزرگترین مهندسین کپی ساز ! را در اختیار دارد و هر چه در دنیا ساخته شود نمونه جعلی و ضعیف آن را فردایش ارایه می کنند اما ارزانتر از همه جا ! .

چینی ها این روزها شدیدا مشغول سریال سازی و برگزاری نمایشگاه در این کشور و آن کشور بنام جاده ابریشم هستند . آنها می خواهند ظهور عصر ابرقدرتی خویش را با تحمیل عنوان جاده ابریشم به رخ جهانیان بکشند . آنها راه تاریخی واردات محصولات ایرانی را وارونه کرده و برایش واژه ابریشم خلق نموده اند ! و حالا افسانه بافی می کنند...

قبول عنوان جاده ابریشم به منزله پذیرش چین به عنوان تمدن برتر آسیاست تمدنی که پنجه هایش تحت نام جاده ابریشم تا اروپا کشیده شده است !

و یک هشدار :

کسانی که در ایران واژه جعلی جاده ابریشم را پذیرفته و مدافع آن هستند در واقع در حال نفی تمدن باستانی کشور عزیزمان ایران می باشند .

بحران اقتصادی غرب بر روی زیبایی زنان این قاره نیز تاثیر مستقیم گذاشته است فروش پوشاک مد به شدت کاهش یافته و خرید و فروش زینت آلات کاهش چشمگیری داشته است . بحران به همین جا هم خاتمه نیافته و فروش لوازم آرایش با رکودی بی سابقه مواجه شده است این رکود پس از جنگ جهانی دوم تا کنون سابقه نداشته است . در خبری می خوانیم : زنان اسپانیایی برای مقابله با آثار بحران مالی مجبور به فروش موهای خود شده‌اند. بحران مالی در جهان و آثار مخرب آن همچون افزایش بیکاری بر کشورها به ویژه اسپانیا باعث شده تا زنان در این کشور پیشرفته اروپایی به فروش موهای خود برای کسب درآمد روی بیاورند.

یک صادرکننده موی فرانسوی که ۵۰ سال پیش وارد این حرفه شده، در این خصوص می‌گوید: ابتدای فعالیتم مجبور بودم از این ده به آن ده برای پیدا کردن موی زنان بروم تا اینکه توانستم موی مورد نیاز خود را برای تولید کلاه گیس و اکستنشن از هند و چین وارد کنم. اما طی چند ماه گذشته و با بروز نشانه‌های مخرب بحران مالی در جهان رفته رفته بر تعداد کسانی که برای فروش موهایشان مراجعه می‌کردند افزوده شد.

وی ادامه داد: معمولا موها را بر اساس بلندی، پرپشتی و وزن آنها بین ۵۰ تا ۱۵۰ یورو می‌خریم و هستند خانم‌هایی که موهای بسیار پرپشتی دارند و ازاین راه پول خوبی کسب می‌کنند. وی در خصوص ویژگی‌های موهای خریداری شده گفت: موها باید بیش از ۴۰ سانتی‌ متر طول داشته و هرگز رنگ نشده باشند.
مسلما بسیاری از زنانی که موی خویش را می فروشند در تنگنای شدید اقتصادی قرار گرفته اند . و با فروش موهای خویش به اقتصاد خانواده کمک می کنند هر چند مو ، همه زیبایی نیست اما برای زنان ارزشی خاص دارد . ارد بزرگ می گوید "زیبارویی که می داند زیبایی ماندنی نیست پرستیدنی ست " و از این جهت است که می بینیم فشار رکود اقتصادی جهان غرب موجب از خود گذشتگی بانوان نیز شده است ، بانوانی که همیشه برای زیبایی هزینه می کردند امروز کار به جایی رسیده که بخشی از آنان اینگونه برای خانواده خود کسب درآمد می کنند . در این ارتباط بیشترین ضربه را کشور "فرانسه" خورده است چرا که فرانسه بزرگترین تولید کننده محصولات آرایشی و بهداشتی در اتحادیه اروپا است در این حال تقلب برند و مارک کمپانی های مشهور آرایشی بهداشتی نیز روندی تصاعدی به خود گرفته است .

انتقاد خسرو معتضد از سریال کره‏ای جومونگ

خسرو معتضد  ( تاریخ شناس و مجری تلویزیون ) 

خسرو معتضد طی گفت و گویی در پاسخ به این پرسش که کشور ما در کدام بخش‌ها می‌تواند وارد جذابیت‌های فیلم و سریال شود که به عنوان یک اعتماد ‌به ‌نفس‌ ملی از آن یاد شود؟ خاطرنشان کرد: ایران مثل ققنوس است؛ ققنوس پرنده‌ای مثل سیمرغ اسطوره‌ای است؛ آتش می‌گیرد، می‌سوزد و همه فکر می‌کنند تمام شده‌است؛ اما یک‌باره از بین آتش این پرنده سالم و کامل و بسیار سرحال ظاهر می‌شود؛ ایران، ققنوس و پرنده‌ای اساطیری است که می‌سوزد و دوباره ظاهر می‌شود؛ حتی مناظر سوختن و شکستن ایران از نظر درس غیرت و شرفی که به ایرانیان می‌دهد و این‌که احساس کنند همیشه در معرض خطر بوده‌اند و دوباره سربلند کرده‌اند، خیلی ارزش دارد. این مسائل افتخارآمیز است اما متأسفانه ما این‌ها را در فیلم‌ها و سریال‌ها به مردم نمی‌گوییم؛ چراکه دانش و اطلاعش را نداریم و وقت هم نداریم.

این محقق و نویسنده تاریخ معاصر کشورمان که در حال نگارش کتابی درباره‌ی تاریخچه صدساله نفت در ایران است، گفت: قرار بود این کتاب در 5 هزار صفحه تمام شود، اما این همه اسناد و مدارک درباره نفت ایران می‌بینم باور کنید حیرت می‌کنم. هر روز به یک اسم و مسأله تازه برخورد می‌کنم؛ این است که الآن روی 10 هزار صفحه برنامه‌ریزی کردم و ناشر هم قبول کرده‌است.

وی در پاسخ به پرسشی درباره‌ی اقبال مخاطبان ایرانی از سریال‌های کره‌یی، اظهارکرد: در مورد تاریخ ایران، کره اصلا قابل مقایسه با ما نیست. کره یک کشور 99 هزار کیلومتر مربعی است که الآن البته من با نگاه حسرت به اتومبیل‌هایی که می‌سازد نگاه می‌کنم. تعجب هم می‌کنم؛ چه‌طور مردمی می‌توانند حلزون، جلبک و گوشت‌هایی را که در ایران اصلا فکرش را هم نمی‌کنیم بخورند و اتومبیل‌هایی به این قشنگی و استحکام را تولید کنند. از نظر تاریخی اصلا کره به حساب نمی‌آید. خود کشور ژاپن را نگاه کنید؛ در دل اقیانوس بوده‌است. البته هیچ‌کس نمی‌تواند عظمت چین را انکار کند. چین یک کشور 10 میلیون کیلومتر مربعی است و همیشه تاریخ چین مثل مصر، کهن و باعث افتخار است. 

معتضد ادامه داد: کره کشور خوبی به لحاظ تقلید است؛ یعنی جا پای چین و ژاپن می‌گذارد. آن‌ها وقتی می‌خواهند فیلم و سریال بسازند تعقل می‌کنند. بدون مطالعه نمی‌توان اثر خوبی از آب درآورد. 

***

باید گفت صحبتهای خسرو معتضد پس از افشاگریهای اخیر یاسمین آتشی ( تاریخ شناس و نویسنده داستانهای تاریخی ) نسبت به کپی برداری و سرقت بخشی از تاریخ ایران توسط کشور کره جنوبی در سریال افسانه جومونگ است . استقبال همگانی از گفته های یاسمین آتشی باعث شد خسرو معتضد هم نسبت به پخش چنین برنامه ی اعتراض کند .
جمله بسیار زیبای از ارد بزرگ اندیشمند و متفکر ایرانی در متن مقاله یاسمین آتشی بود : (( سرزمینی که اسطوره های خویش را فراموش کند به اسطورهای کشورهای دیگر دلخوش می کند فرزندان چنین دودمانی بی پناه و آسیب پذیرند .))

ارد بزرگ - متفکر و اندیشمند برجسته  

***

خسرو معتضد گفت :‌ سریالی مثل «هزاردستان» از نظر تاریخی مشکل دارد و بهتر بود با مطالعه ساخته می‌شد. مرحوم علی حاتمی آدم والایی بود و هنرمند است؛ ولی روایت تاریخ فرق دارد؛ تاریخ با کسی شوخی ندارد. اگر مرحوم حاتمی با واقعیت‌ تاریخ را نگاه می‌کرد خیلی کارهایش جالب‌تر می‌شد.

این محقق تاریخ ایران مثال زد: آخر کجا «خان مظفر» که نماد شاهزاده فرمانفرماست و پسرش(نصرت‌الدوله فیروز)در سال 1316بوسیله ماموران سرپاس مختار در سمنان خفه شده بود می‌توانست رییس شهربانی را احضار کند و آن سان با او صحبت کند . مگر فرمانفرما کاخ باعظمت نداشت که به گراند هتل برود و مسکن اختیار کند. هم چنین در سال 21، ترانوای اسبی نبود که اوباش در روز 17 آذر ماه سوار بر آن شوند و فریاد کنند.

خسرو معتضد با تاکید بر این که سریال تاریخی نباید مردم را گمراه کند، گفت: یک سریالی مثل «کیف انگلیسی» ساخته شده‌است که در این سریال تمام نمایندگان مجلس چهاردهم و پانزدهم نوکر بریتانیا هستند. خوب تاریخ چه می‌گوید؟ تاریخ می‌گوید مجلس چهاردهم مجلسی است که نفت را به روسیه نداد. مجلس پانزدهم مجلسی است که تمام عناصر در آن بودند؛ ولی خوشبختانه آمد و قانونی درباره نفت جنوب گذراند و نفت را پس گرفت. پس وقتی ما این مسأله را نمی‌دانیم این‌گونه می‌شود که در سریال «کیف انگلیسی» همه نوکر انگلیس نشان داده می‌شوند؛ درحالی که تاریخ خلاف آن را نشان می‌دهد. مجلس پانزدهم، مجلسی بود که موضوع نفت را آنقدر دنبال کردند و با استیضاح عباس اسکندری، تقی‌زاده را به اعتراف تحمیلی و قلابی بودن قرداد 1933 وادار کردند. 

***

وی به طرح این پرسش پرداخت که چه اتفاقی می‌افتد که رسانه با تاریخ کشور این‌گونه برخورد می‌کند؟ و خود پاسخ داد: تحقیق و تتبع متأسفانه جایی در سریال‌های ما ندارد؛ علاوه بر تلویزیون، سینمای ما هم همین‌طور است؛ کتاب در ایران مهجور است و شاید کتابی که می‌نویسیم دوهزار تن و اگر خیلی آدم خوشبختی باشیم 10 هزار تن آن را بخوانند؛ ولی فیلم با مردم سروکار دارد و تلویزیون در خانه مردم است. الآن من برنامه‌ای به نام «پلی به گذشته» را برای تلویزیون تولید می‌کنم. من و تهیه‌کننده (آقای دکتر رجبلو) که استاد دانشگاه است توانستیم این برنامه را با فیلم، عکس، کاریکاتور و صحبت‌کردن به جایی برسانیم که بسیاری از آن تعریف کنند. چراکه مردم تاریخ را دوست دارند.

خسرو معتضد در بخشی از صحبت‌هایش به سریال «چهل سرباز» محمد نوری‌زاد هم اشاره کرد و گفت:‌ زندگی حضرت علی‌بن ابیطالب(ع) یا امام حسین (ع) چه ربطی به رستم دارد؟! این دو هیچ ربطی به هم ندارند؛ یکی اسطوره ملی و دیگری واقعیتی مذهبی است.  

دیدید که همانطور که من در تلویزیون با حضور آقایان ذیربط درباره‌ی سریال «چهل سرباز» گفتنم و آنها بی‌خود رنجیدند و سریال به کلی شکست خورد. 

***

این محقق و کارشناس تاریخ با بیان این که تنها دقایقی از سریال «افسانه جومونگ» را تماشا کرده‌است، خاطرنشان کرد که ترجیح می‌دهد فیلم‌های مطرح سینمای دنیا را تماشا کند.

او افزود: شاید زنان این سریال کره‌یی با لباس‌های فاخر به آن جذابیت بخشیده باشند، ولی سریال خشک و سرد است و کسانی که سریال بهتری دارند از آن خوششان نمی آید.

او درباره‌ی لزوم حضور کارشناسان تاریخ در کنار فیلم سازان، اظهار کرد: در تمام دنیا مورخ و کارشناس تاریخ جایگاه ویژه‌یی دارد؛ به هر حال یکی باید کنار کارگردان باشد و به او بگوید آدم‌ها، شخصیت‌ها ،ماشین‌ها، لباس‌ها و لوکیشن‌ها در این برهه‌ی تاریخی باید این‌گونه باشند. اما این مسأله را کارگردانان لحاظ نمی‌کنند.

معتضد در عین حال گفت:‌ البته تلویزیون می‌خواهد این کار را انجام بدهد و برای تحقیق ارزش قایل است؛ اما کارگردان چون وقتش محدود است می‌خواهد زودتر کار را تمام کند؛ ضمن این‌که فکر می‌کند این که کاری ندارد من خودم از پسش برمی‌آیم.

***

وی در پاسخ به پرسشی درباره‌ی خالی‌ بودن برخی آثار تاریخی از روح انسانی و جذابیت‌های نمایشی، اظهار کرد:‌ متأسفانه فکری در این مملکت هست که تمام حوادث تاریخی دست خارجی‌ها بوده‌است؛ درخصوص تاریخ معاصر هم آثار چند جوجه محقق داخلی و خارجی که از روح ایرانی بی‌خبر هستند و تاریخ ایران را خوب نمی‌دانند، خیلی اثرگذار بوده‌است. آنان سعی در القای این مطلب دارند که ایرانی‌ها یا نوکر روس‌ها بودند یا نوکر انگلیس و آمریکا؛ آنها از روح ایرانی بی‌خبر هستند. دکتر مصدق حرف قشنگی زد؛ او گفت در زمان قاجاریه به مدت 150 سال، بسیاری از رجال ایران خارجی‌ها را سرکار گذاشتند. یک نفر گفت که وزیر مختار انگلیس به من گفته‌است که ما 40 دفعه ایران را در محضر معامله کردیم و آخرش هم فهمیدیم هیچ‌چیز دست ما نیست.

خسرو معتضد اظهار کرد:‌ ایرانی‌ها می‌دانند که چگونه از سیاست موازنه منفی استفاده کنند. محققان جدید ما که متأسفانه برخی گرایش‌های کمونیستی دارند، مثل شوروی‌ها می‌اندیشند؛ مثلا شوروی‌ها در آن زمان اگردر ایران جنبشی شکل گرفته بود که می‌گفتند نفت را به شمال ندهیم، می‌گفت این عوامل انگلیسی‌ها است؛ همین طرز فکر را انگلیسی‌ها هم داشتند. حتی مقاله‌ای در «اسپکتور» می‌خواندم که نوشته بود که این دولت انگلستان غافل است که در ایران روح جدید و ناسیونالیسم ایجاد شده‌است. این روحیه را متأسفانه جوجه محقق‌هایی که چند سالی است آمد‌ه‌اند و ادعا می‌کنند که تاریخ می‌دانند، هم دارند. اما در حقیقت آنها ایران و مردم و رجال ایران را خوب نمی‌شناسند. نمی‌دانند گذشتگان ما ممکن است معایبی داشتند اما همین قوام السلطنه آذربایجان را از دست روسیه بیرون آورد. انگلیسی‌ها سالی 15 میلیون لیره فقط مالیات به دولت انگلستان می‌دادند اما پولی که به ما در سال 1327 دادند تنها 7 میلیون لیره بود. 7 میلیون لیره یعنی چه؟! درهمان زمان عربستان سعودی قرارداد می‌بست 100 تا200 میلیون دلار از این‌ها می‌گرفت؛ من رقمی شنیدم وحشت کردم. عربستان رقم دو میلیارد بابت نفت با‌ آمریکایی‌ها قرارداد بسته بود. اما این‌ها 7 میلیون لیره را جلوی ما می‌انداختند؛ محقق تاریخ جدید ما نمی‌آیند گذشته‌ها را بخوانند. هر چه محققان و دیپلمات‌های آمریکایی و انگلیسی گفته و نوشته‌اند برای این ها آیه آسمانی است .به عنوان مثال سرهیلد لورژتل سفیرکبیر انگلیس در ایران روش مجلس پانزدهم را سبکسرانه و جنایتکارانه می دانند آنها هم همین را نقل می‌کنند و علت را نمی‌دانم که وقتی سفیر کبیر انگلیس این سخن را می‌گوید به خاطر این است که مجلس 14 و 15 کلاهبرداری و سندسازی جنتلمن‌های انگلیس شرکت نفت را برملا می‌سازد.

وی تصریح کرد: اغلب محققان جدید ما چند تا کتاب سرهم می‌کنند، بعد خودشان را علامه دهر می‌دانند. این است که در سینما و تلویزیون می‌بینید که لباس‌ها همه غلط است.

این مورخ با اشاره به سریال «کارآگاه علوی» خاطرنشان کرد:‌ اخیرا سریالی به نام «کارآگاه علوی» پخش می‌شد که من خیلی به آن خندیدم؛ این سریال به لحاظ تاریخی تمامش غلط بود. اول این‌که نویسنده فیلم‌نامه این سریال اطلاع کافی از تاریخ نداشت. تمام لباس‌ها غلط بود؛ روی کلاه پاسبان‌ها درجه‌ی تیمساری گذاشته بودند. این در حالی است که تمام پاسبان‌ها در آن زمان نشان شیر و خورشید پهن داشتند و اصلا به آنها «نشان پهن‌ها» می‌گفتند؛ این سریال همه را تیمسار کرده‌است. لباس‌ها همه غلط است؛ اصلا لباس سرمه‌ای آن موقع نبوده‌است. در فیلم های تاریخی هم می بینیم اشتباهات زیادی وجود دارد. انگار آقایان یک بار به موزه‌ها حتی موزه صنعتی‌زاده کرمانی در میدان امام(ره) تهران نرفته‌اند و هیچ عکسی از گذشته ندیده‌اند.

***

خسرو معتضد در پاسخ به این پرسش که آیا بهانه‌ی بودجه می‌تواند برای اشکالات تاریخی سریالها توجیه‌پذیر باشد؟ گفت: تلویزیون با تمام گرفتاری‌ها و تنگناهایی که درباره بودجه دارد، اما بازهم در این خصوص دست و دلبازی می‌کند. چراکه خود مهندس ضرغامی آدم علاقه‌مندی است. در حال حاضر سریال «یوسف پیامبر(ع)» را مردم در کشور تاجیکستان و افغانستان دوست دارند. این یک موفقیت است؛ ممکن است این سریال نقایصی هم داشته باشد، ولی من از یک نظر خوشحالم؛ وقتی می‌گویند مردم تاجیکستان و افغانستان سی‌دی‌های این سریال را می‌خرند؛ این یعنی یک موفقیت و من می‌خواهم از این بابت به تلویزیون تبریک بگویم.

وی ادامه داد: به همین اندازه که برنامه‌های ما در افغانستان و تاجیکستان پخش شوند، برای ما باعث سربلندی است و هزینه‌ای که صرف آن شده‌، درآمده‌است؛ ضمن این که بعضی از کشورها مانند امارات متحده عربی، فیلم‌های ما را نمی‌خواهند، چون تلویزیون‌های این‌ها مال آمریکا است؛ تلویزیون‌های این‌ها را شرکت‌های آمریکایی اجاره کرده‌اند و تمام بدی‌های و زشتی‌ها و بی‌بندوباری‌های فرهنگ‌های آمریکایی‌ها را ترویج می‌کنند. شما 10 سال دیگر ببینید در امارات متحده عربی چه اتفاقی می‌افتد. من 5 سال پیش ورشکستگی امارات عربی را پیش‌بینی کرده بودم؛ همه به من می‌خندیدند، می‌گفتم ایرانی‌ها نروند آن‌جا سرمایه‌گذاری کنند. دیدید که آخر هم این‌طور شد.روزی خانم نیلا کوک آمریکایی که زن هنرمندی بود و در سال‌های 21 تا 26 در ایران بود نوشت: رذیلانه‌ترین آثار پست آمریکا در سینمای ایران نمایش داده می شود که در آینده زیان زیادی به تئاتر و سینمای ایران و حتی اخلاق ایرانی می‌زند.

این مورخ و کارشناس تاریخ گفت: این‌ها عملا نمی‌خواهند که ایران نفوذ فرهنگی داشته باشد؛ همین که سریالی مثل یوسف پیامبر(ع) با هنرپیشه و کارگردان ایرانی در آن سوی مرزها مورد استقبال قرار گرفته، یک قدم روبه جلو است. تلویزیون باید بداند که این سریال خوب بوده‌است؛ چرا کسی از «چهل سرباز» استقبال نکرد.

وی ادامه داد: سریال مهدی فخیم‌زاده درباره امام رضا(ع) یا سریال آقای میرباقری درباره امام علی (ع) کارهای قشنگی بودند. این‌ها همه باعث سربلندی است؛ تلویزیون الآن کانون تهیه فیلم و سریال در ایران است. من می‌دانم مدیران شبکه‌ها، دکتر میرباقری(معاون سیما) و مسوولان سیما فیلم دوست دارند، برنامه خوب داشته باشند.

***

در بخش دیگری از این گفت‌وگو خسرو معتضد به سوژه‌هایی که فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی می‌توانند به آن‌ها بپردازند، اشاره کرد و گفت:‌ از پیدایی ایران در عرصه جهان شروع کنیم، میتیولوژی بی نظیر ایران که بسیار غنی‌تر از یونان است و بسیاری انسانی‌تر و تفاهم‌آمیز تر و مدنی تر از آن آغاز کنید.از آغاز و زندگی نیاکان شروع کنید؛ ما براساس داستان‌های قدیمی ایران و شاهنامه فقط به تنهایی حدود 6 تا 7 هزار سریال می‌توانیم تولید کنیم.

وی ادامه داد: نابودکردن امپراطوری وحشی و جنایتکار «آشور»، خود یک موضوع مهم است؛ ببینید «هوخشتره» چه نابغه‌ای بوده‌است. زندگی آخرین پادشاه مادرآژیتاک، ماندانا (مادر کوروش) و غیره را ببینید چه‌قدر قشنگ است؛ داریوش کبیر خودش شگفت‌انگیز است. او امپراطوری 5 میلیون کیلومتر مربعی تاسیس کرده‌است. روابط ایران و یونان خیلی جذاب است. چرا باید فیلم «300» را بسازند و این مزخرفات و مهملات را بگویند؛ خوشبختانه شنیدم یونانی‌ها هم این فیلم را تحریم کردند؛ چراکه اسکندر را همجنس‌باز نشان داده‌است و البته واقعیت هم داشته‌است؛  

یونانی‌ها می‌گفتند چون در این فیلم به اسکندر توهین شده‌است، هر سینمای یونان این فیلم را اکران کند، مردم می‌ریزند آن‌جا را به هم می‌زنند. 

***

به اعتقاد خسرو معتضد، درباره‌ی دوره هخامنشیان و حتی شکست ایران از اسکندر هم می‌توان فیلم حماسی ساخت.

وی ادامه داد: شاهنامه که جای خود دارد؛ داستان سیاوش را روس‌ها تهیه کرده بودند که خیلی جالب بود. البته رستم را چندان که باید و شاید درست تصویر نکرده بودند؛ چراکه چشمش مورب و مغولی بود. قهرمانان شاهنامه بسیار قشنگ و جالب هستند. گیو، طوس، رستم، سهراب، اسفندیار، به آسمان رفتن کیکاووس همه را می‌توان به تصویر کشید این‌ها همه افسانه‌های میتیولوژی ایران است. در دوره هخامنشیان اگر پایانش فساد است، ولی زندگی اشرافی داشتند؛ اکتشافات جغرافیایی می‌کردند؛ سیلاخوس از طرف خشایار شاه دور آفریقا می‌چرخد.

***

این مورخ درباره‌ی دیگر سوژه‌هایی که می‌توان در سریال‌های تلویزیونی به تصویر کشید، اظهارکرد: در دوره‌ی اشکانیان ایران با روم طرف می‌شود. عشق و عاشقی ایرانی‌ها با رومی‌ها؛ ملکه ایتالیایی(موزا) در دربار ایران حوادث جالبی را رقم می‌زند؛ این‌ها مطالعه و سواد می‌خواهد که کارگردانان ما انجام نمی‌دهند.

***

او هم چنین پیشنهاد داد که800 فیلم سینمایی و سریال از دوره ساسانیان ساخته شود.

معتضد گفت:‌ «مزدک» شگفت‌انگیزترین موجود دنیاست. او اولین کمونیست در دنیا بوده که سرکوبش کرده‌اند.

***

خسرو معتضد سپس ادامه داد: من الآن دارم جریان سلمان فارسی را در قالب یک رمان می‌نویسم؛ باور می‌کنید که یک سال و نیم است که درگیر این کتاب هستم؟! پدربزرگ سلمان فارسی یک مرد رومی بوده‌است؛ و اما رومی‌ها در ایران چه کار می‌کرده‌اند؟ می‌رویم مطالعه می‌کنیم می‌بینیم در دوران شاپور اول پسر اردشیر بابکان سربازان رومی را اسیر کردند و به ایران آوردند؛ شاپور اول وقتی با والریان جنگ کرد، سربازان رومی را نکشت. او آن‌قدر فهمیده بود که گفت بیایید پل و ساختمان بسازید؛ رومی‌ها آمدند در ایران و کار کردند؛ می‌توان به زمان ساسانیان پرداخت و این که بهرام گور جریان گمشدنش چیست و کی در بین‌ اعراب زندگی می‌کرده‌است؛ می‌رسیم به ایرانیان و اعراب؛ چرا ایرانیان شکست خوردند؛ این مساله به علت فساد دربار خسرو پرویز و روحیه خوشگذاران و در عین حال استبداد مطلق او بوده‌است. او پادشاهی بوده‌است که سه‌هزار زن، 12 هزار کنیز و 3 هزار رامشگر و هزار یوزبان داشته‌است. بیایید ببینیم خسرو پرویز چه درباری داشته‌است؛ موسیقی‌دانان دربار او شامل بامشاد، باربد و نکیسا هرکدام داستان جذابی دارند. روابط ایران هند ، ایران چین و ایران روم و ایران عربستان همه در خور سریال سازی است.

***

این مورخ در ادامه‌ی بیان سوژه‌هایی که می‌توان در فیلم‌ها و سریال‌ها به آن‌ها پرداخت، به دوران بعد از تاریخ اسلام اشاره کرد و گفت: بعد از تاریخ اسلام هم وضعیت همین‌طور بوده‌است؛ خوب است بدانیم که «یعقوب لیث» چه کسی بوده‌است؛ «مرد آویز» را من کتابش را نوشته‌ام و خود گیلانی‌ها خبر نداشتند؛ او فردی قهرمان بوده که تا نزدیک بغداد رفته‌است. شما می‌دانید چه کسی دین شیعه را در ایران گسترش داد؟ هیچ کس نمی‌داند؛ احمد معزالدوله(از خاندان ماهیگیر بویه دیلمی)؛ او از گیلان رفت و بغداد را گرفت و آنان را وادار کرد که علم علویان را برافرازند. آیا این‌ها را آقایان و کارگردانان و محققان می‌دانند؟! سلسله دیلمی بودند که شیعه را رواج دادند.چند شب پیش تلویزیون باکو فیلمی سراسر دروغ و بی‌معنی درباره‌ی بابک خرمین قهرمان اردبیل به نمایش گذاشت و آن را قهرمان استقلال کشور آذربایجان(!) نامید که واقعا متاثر شدم که همه قهرمانان کشورمان را دزدیده و به نام خود مصادره می‌کنند.

***

خسرو معتضد اظهار کرد: در کتاب به زنی به نام «ماه حسن عالم خاتون» برخوردم؛ این زن شیرازی بوده‌است. او به بغداد می‌رود و سه تا خلیفه را عوض می‌کند. آیا نام این زن را کسی شنیده‌است؟! به این مردم باید این را گفت که جنبش‌های علوی ایران و سادات مرعشی چه کسی بودند؟! کسانی که جلوی دولت عباسی ایستادند چه کسانی بودند. جنبش مازیار، جنبش ابومسلم خراسانی، جنبش طاهر ذالیمینین، جنبش اسلامیه، یورش مغول به ایران، مبارزات ملت ایران علیه مغول .

***

این نویسنده‌ی کتاب‌های تاریخی در عین حال گفت: درباره دوره صفویه، دو - سه سریال خوب تلویزیون ایران تهیه کرد که واقعا خوب بود. اما متاسفانه سریالی مانند «شیخ بهایی» همش در اتاق می‌گذشت و نمی‌دانم چرا این سریال آن‌قدر ضعیف شد؟!

این تاریخ شناس معاصر ادامه داد: ‌همین‌طور شما می‌آیید تا دوره نادرشاه؛ نادرشاه یک پهلوان است. وقتی شما سبقه افغان را نشان می‌دهید مردم می‌فهمیدند عدم امنیت یعنی چه؟! وقتی آدم زیاد مرفه باشد از صبح تا شب بخورد و بیاشامد و مواد مخدر مصرف کند، این گونه می‌شود که 12 تا 20 هزار افغانی می‌آیند و پایتخت 800 هزار نفری را می‌گیرند. به خدا همه این چیزها را می‌توان در فیلم‌ها و سریال‌ها درست کرد. اما متأسفانه می‌گویند سه ماهه فیلم و سریال بساز.

***

خسرو معتضد سپس ادامه داد که می‌توان 800 فیلم و سریال درباره دوره قاجاریه تهیه کرد. از عباس میرزا می‌توانید یک قهرمان ملی و اسطوره شجاعت و وطن‌پرستی بسازید؛ او اصلا به قاجاریه ربطی ندارد؛ پدر و پسر و نوه‌اش آدم‌های مهمل و قاطی‌ای هستند اما عباس میرزا یک موجود فوق‌العاده‌ای است؛ او یک نابغه است؛ در پایان هم از بس غصه می‌خورد سل می‌گیرد.

این مورخ و تاریخ پژوه ادامه داد: حضور افسران ایتالیایی و روسی در ایران را می‌توان سریال کرد. ماجراهای جدایی قفقاز از ایران، جنگ هرات، دیوانه‌ای به نام حاجی میرزا آغاسی، صدر اعظم، کشتن قائم مقام به دست محمدشاه که البته می‌گویند محمدرضا ورزی یک سریال درباره این موضوع تهیه کرده‌است که من ندیده‌ام. دوره ناصرالدین شاه فوق‌العاده است؛ البته سریال «امیرکبیر» تهیه شده که بد نبوده‌است. در سریال دومی که درباره‌ی امیرکبیر ساخته شد، نقش‌ها و عکس‌ها اشتباه بوده‌است؛ پرچم ایران بعد از مشروطه سه رنگ بوده‌است؛ امیرکبیر به هیچ‌وچه پشت میز نمی‌نشسته‌است؛ وقتی من امیرکبیر را دیدم که پشت میز نشسته است، گفتم یک کامپیوتر و دستگاه تلفن هم روی میزش می‌گذاشتید بد نبود! امیرکبیر که پشت میز نمی‌نشست؛ او پشت میزهای کوچک روی زمین می‌نشست.

وی گفت: در مورد سریال «عمارت فرهنگی» ورزی، چند پایگاه خبری بر من ایراد گرفتند در حالی که من فقط در مورد لباس‌ها، جایگاه و نشان‌های آن زمان نظر دادم و سریال با مشورت شخص دیگر بود. ورزی فارغ‌التحصیل تاریخ است مشورت‌های ما من کرد، اما نگاه او نگاه شخص دیگری است. نکته ای عجیبی از او شنیدم که محمد علی شاه وطن پرست ترین شاه نشان می داد در حالی که او در سال 1290 هنگام مراجعت به ایران خود را رسما تحت‌ پوشش و حمایت روس‌ها خواند.

***

خسرو معتضد دوران مشروطه را پر از حادثه دانست و گفت: بعد از مشروطه جنگ اول جهانی آغاز می‌شود؛ البته همایون شهنواز کارهایی در این دوران کرده که بد نبوده‌است. در مورد احمدشاه اغلب سریال‌های تلویزیونی غلط است. تلویزیون احمدشاه را موجودی معصوم و قانونی و مهربان نشان داده‌است؛ این درحالی است که این‌طور نبوده‌است؛ احمدشاه 12 زن داشته‌است. به احمدشاه «احمد علاف و خباز» می‌گفتند و ملک‌ الشعرای بهار او را هجو کرده است؛ او کسی بوده که گندم‌ها را انباره می‌کرده تا در سال گرانی بفروشد.کارگردانان چهره‌ی غلطی از احمدشاه نشان داده‌اند. نمی‌دانم چرا برخی از این آقایان کارگردان، آن‌قدر به احمدشاه علاقه نشان داده‌اند؟! او آدم مهملی بوده‌است؛ چراکه قرارداد 1919 را تأیید کرد و پول هم می‌گرفت. ماهانه 15 هزار تومان و بعضی اوقات 35 هزار تومان بابت علی‌الحساب به او می‌دادند. چرا ما باید به مردم دروغ بگوییم؟! اگر می‌خواهید محمدرضا شاه را بکوبید، نباید از احمدشاه تعریف کنید. احمدشاه که خیلی عقب‌تر از محمدرضا شاه بوده‌است. او به هیچ وجه هم قانون دوست نبوده‌است. زورش نمی‌رسیده است؛ آن‌قدر پدرش بدنام بود که کسی به او گوش نمی‌داده‌است.

***

وی بهترین منابع برای ساخت فیلم و سریال از دوره‌ی مغول را مینیاتورها دانست و افزود: از روی تمام مینیاتورها می‌توان لباس درست کرد؛ در دوران قاجار هم از زمان ناصرالدین شاه عکس آمده‌است و قبل از آن هم نقاشی بوده‌است که در موزه‌ها پر است. شما اگر به کاخ گلستان بروید تمام درباریان را کشیده‌اند اما ما افراد سهل انگار و تنبلی هستیم. کره‌یی‌ها که مستعمره چین یا ژاپن بودند از هیچ تاریخ می‌سازند اما این‌ها دنبال ساخت سریال حضرت مسیح (ع) هستند و می‌خواهیم کارهای هالیوود دهه 60 و 70 را تقلید کنیم. 

***

خسرو معتضد سپس با اعتقاد بر این که ایران از تاریخی غنی برخوردار است، ادامه داد: باید گروهی را برای انتخاب سوژه‌ها در صداوسیما تشکیل داد. یک خانمی از طرف سیما فیلم به سراغ من آمد و مذاکراتی شد. در آن زمان فیلمنامه‌ای هم برایم آوردند که ببینم؛ در آن نشان داده می‌شد که رضاشاه در سال 1320اتومبیل جیپ‌سوار بوده‌است. به نویسنده و کارگردان گفتم می‌دانید جیپ در سال 1941 اختراع شده‌است؟! چه‌طور رضاشاه سوار جیپ می‌شد؟! جیپ 1942 و 43 به ایران آمده است.

وی درباره‌ی سریال تاریخی «در چشم باد» که قرار است جایگزین «یوسف پیامبر(ع)» شود، گفت: هنوز نمی‌توانم درباره‌ی این سریال نظر دهم؛ اما دیدم کارگردان این سریال همان اشتباه علی حاتمی را کرده‌است. در این سریال هم یک تراموا گذاشته‌اند و از آن استفاده می‌کنند. این درحالی است که تراموا در سال 1308 برچیده شد. در دوران جنگ، اصلا ماشین اسبی نبود؛ البته تا سال 1353 در جنوب تهران درشکه بوده‌است.

وی گفت: دوره پهلوی پر از سوژه های سریال‌سازی است مانند کوتا 28 مرداد، زندگی رضا شاه، زندگی مصدق ، زندگی ضیا طباطبایی ، زندگی کاشانی ، اشغال ایران و ملی کردن نفت .

***

معتضد تاکید کرد: وقتی یک فیلم قرار است ساخته شود، به یک جامعه‌شناس، تهران‌شناس، محقق و غیره نیاز است؛ این افراد باید بنشینند و اصول را بررسی کنند.

او در پاسخ به این پرسش که چرا کمتر می‌توانیم کار گروهی انجام دهیم؟ گفت: از بس که گاهی خودخواه هستیم؛ من الآن می‌بینم که قطعا مقالات من باید یک نفر ویراستار داشته باشد، چون کار مرا راحت‌ می‌کند.البته با ویراستار مشکل دارم؛ چون تاریخ را به اندازه من نمی‌شناسند. اسامی را اشتباه می‌کند و من باید با او دعوا کنم. ولی به هر حال این به نفع من است چرا که چشم خطا می‌کند و بهتر است کسی پس از حروف‌چینی کتابم را بخواند.

وی سپس در پاسخ به این پرسش که شاید سینماگران ما هم همین مشکلات را با جامعه‌شناسان و کارشناسان دیگر داشته‌اند، گفت: چنین مشکلی نیست؛ جامعه‌شناس باسواد است. یکی از علل موفقیت من این است که از بچه‌گی روزنامه‌نگار بوده‌ام؛ من فکر کنم از سال 36 در روزنامه‌ها کار می‌کردم. سال 37 به رادیو رفتم و برنامه تولید کردم؛ تا سال 40 روزنامه‌نگار بودم. سال 43 من سردبیر مجله بودم؛ از آن طرف هم کار علمی و تاریخی در دانشگاه کردم. 

***

معتضد بار دیگر به دلیل اقبال بینندگان ایرانی به سریال‌های کره‌ای اشاره کرد و گفت: سریال‌ساز کره‌ای یک دوره حرفه‌یی دیده‌است. او می‌داند که وقتی می‌خواهی سریال بسازی، اول نمی‌روی دوربین را بکاری، بلکه اول باید درباره‌ی آن دوره تاریخی تحقیق کنی. در حقیقت وقتی می‌خواهی فیلم تاریخی بسازی، باید در جو آن زمان قرار بگیری.

این محقق تاریخ معاصر سپس تصریح کرد: ما در موفقیت‌های سیاسی و اجتماعی‌مان انگیزه‌هایمان را می‌کشیم؛ ما خیلی به جشنواره‌های خارجی اهمیت می‌دهیم؛ من دیدم اغلب فیلم‌هایی که ساخته می‌شوند، فقر و بدبختی مردم ایران را نشان می‌دهند. اگر بی‌بی‌سی را نگاه کنید اغلب فیلم‌هایی که از ایران نشان می‌دهد، شما می‌گویید خدایا این جا ایران است یا کابل؟ بدترین صحنه‌های این مملکت را نشان می‌دهند و ایجاد ناامیدی می‌کنند.

خسرو معتضد در پایان اظهار کرد: بیگانه‌ دلش به حال ما نمی‌سوزد؛ بیگانه بدش نمی‌آید ایران وضعیتی شبیه غزه پیدا کند. متأسفانه فکری در بین برخی از روشنفکران ما هست که ما هرچه بدبختی ایرانی‌ها را نشان دهیم، خارجی‌ها خوشحال‌تر می‌شوند. قبول کنیم زمانی مردم ایران در سال‌های 1270 و 1290 خیلی فقیر و بینوا بودند و هزار مشکل داشتند. اما الآن هنرمند ایرانی مسؤول است که زیبایی‌های ایران را هم به تصویر بکشد. این درحالی است که ما الآن در یک جشنواره فرانسوی جایزه می‌گیریم و خوشحالیم که نشان داده‌ایم ایرانی‌ها فقیر و بدبخت و بیچاره هستند. بیایید باور کنیم که ایران حال حاضر، ایران50 سال قبل نیست. هم اینک فکرهای بدبختی و کافکایی در این مملکت وجود ندارد.

متن اصلی گفتگو از : ایسنا